Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı: İlk yıl 550 araştırmacı yetiştirilecek
Türkiye’nin stratejik teknoloji alanlarındaki nitelikli insan kaynağını güçlendirmek amacıyla hayata geçirilen Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında ilk yıl 550, 5 yılın sonunda ise yaklaşık 3 bin genç araştırmacının bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.
Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) yapılan açıklamaya göre, programın ilk yılında Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri, Siber Güvenlik ile Yapay Zeka ve Akıllı Sistemler alanlarında toplam 550 araştırmacı yetiştirilecek.
5 yıllık programın sonunda yaklaşık 3 bin genç araştırmacının Türkiye’nin bilim ve teknoloji ekosistemine kazandırılması hedefleniyor.
Türkiye’nin bilim ve teknoloji ekosistemini güçlendirmeyi ve stratejik kalkınma hedefleri doğrultusunda nitelikli insan kaynağı yetiştirmeyi amaçlayan yeni model kapsamında 550 doktora öğrencisi merkezi sınavla seçilecek.
Program kapsamında genç araştırmacılar, 23 araştırma üniversitesinde eğitim alırken aynı zamanda araştırma görevlisi olarak istihdam edilecek. Böylece bilgi üretimi ile akademik insan kaynağının aynı süreç içerisinde desteklenmesi amaçlanıyor.
Merkezi esaslı sistemle seçilecek genç araştırmacılar, doktora eğitimlerini sürdürürken aynı zamanda araştırma görevlisi olarak istihdam edilecek. Böylece doktora eğitimi, bilimsel araştırma ve akademik istihdam aynı model içinde buluşturulacak.
Programla Türkiye’nin kritik teknolojilerde uzun vadeli araştırmacı insan kaynağının güçlendirilmesi, araştırma üniversitelerinin bilimsel kapasitesinin ülkenin stratejik öncelikleriyle daha güçlü biçimde buluşturulması ve üniversitelerde üretilen bilginin teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüşümünün hızlandırılması amaçlanıyor.
Başvurular 8-22 Eylül'de yapılacak
Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında başvurular 8-22 Eylül tarihleri arasında gerçekleştirilecek.
Adaylar başvurularını YÖK'ün “Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Başvuru Sistemi” üzerinden elektronik ortamda yapacak.
Başvuru sırasında adaylara ilan edilen programlar arasından en fazla iki farklı alandan toplam 5 tercih hakkı tanınacak. Adaylar yalnızca tercih ettikleri programlar kapsamında değerlendirmeye alınacak.
Kontenjanlara başvuru sisteminde belirtilen alanlardan lisans mezunu olanlar ile belirtilen lisans alanlarından mezun olup ilgili alanlardan birinde tezli yüksek lisans yapanlar başvurabilecek.
Bilgisayar, yazılım, elektrik-elektronik, yapay zeka, mekatronik, makine, endüstri, malzeme, enerji, havacılık ve uzay gibi çok sayıda mühendislik alanının yanı sıra matematik, istatistik ve bilgisayar bilimleri, bilişim sistemleri ve teknolojileri gibi programların mezunları da ilgili kontenjanlara başvurabilecek.
Belirlenen başvuru alanları arasında tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk ve mimarlık gibi başarı sıralamasına dayalı öğrenci kabul eden farklı disiplinler de bulunuyor.
Böylece farklı bilim ve mühendislik disiplinlerinden gelen yeteneklerin Türkiye’nin öncelikli teknoloji alanlarına yönlendirilmesi hedefleniyor.
Merkezi sınav 28 Kasım'da yapılacak
Program kapsamında adayların katılacağı merkezi yazılı sınav 28 Kasım'da gerçekleştirilecek.
Adaylar yalnızca başvuru sisteminde tercih ettikleri ve sınava girmeye hak kazandıkları program için sınava katılabilecek.
Merkezi yazılı sınavdan 70 puanın altında alan adaylar başarısız sayılacak.
Sınavın yüzde 50'si tüm adaylara yönelik ortak temel modülden, yüzde 50'si ise alan modülünden oluşacak.
Yapay zeka alanında hangi konular sorulacak?
Yapay zeka alanında makine öğrenmesi, yapay sinir ağları, büyük dil modelleri, Transformer mimarisi ile güvenilir ve açıklanabilir yapay zeka sınav konuları arasında yer alacak.
Siber güvenlik alanında hangi konular bulunuyor?
Siber güvenlik alanında kriptografi, kimlik doğrulama, tehdit modelleme, ağ ve yazılım güvenliği konuları sınav kapsamında değerlendirilecek.
Bilişim teknolojileri alanındaki sınav konuları
Bilişim teknolojileri alanında programlama, veri tabanları, bulut bilişim ve yazılım yaşam döngüsü sınav konuları arasında bulunuyor.
Donanım ve bilgisayar sistemleri alanında sınav
Donanım ve bilgisayar sistemleri alanında ise bilgisayar mimarisi, mikroişlemciler, yüksek başarımlı hesaplama ile gömülü ve gerçek zamanlı sistemler sınav konuları arasında yer alıyor.
Nihai başarı puanı 4 kriterle hesaplanacak
Merkezi sınavın ardından adayların nihai başarı puanı, 4 farklı ölçütün bir araya getirilmesiyle hesaplanacak.
Nihai başarı puanında;
Merkezi yazılı sınav puanının yüzde 30'u
Lisans mezuniyet notunun yüzde 25'i
ALES puanının yüzde 25'i
Yabancı dil sınavı puanının yüzde 20'si
dikkate alınacak.
Programa yerleşmeye hak kazanan gençler, kabul edildikleri programlarda doktora eğitimlerini sürdürürken araştırma görevlisi olarak da akademik hayata adım atacak.
Araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, ilgili üniversiteler tarafından yürürlükteki mevzuat kapsamında gerçekleştirilecek.
Adaylara mezuniyetlerine göre bilimsel hazırlık yaptırılabilecek. Lisans mezunları için bütünleşik doktora yaptırılacak.
"Ülkemizin araştırma ve yenilik kapasitesini büyüteceğiz"
Açıklamada görüşlerine yer verilen YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye’nin bilim ve teknoloji alanındaki iddiasını güçlü ve nitelikli insan kaynağıyla destekleyecek yeni bir adım attıklarını belirtti.
Özvar, programın Türkiye'nin stratejik teknoloji alanlarındaki insan kaynağının geliştirilmesi açısından önemine dikkat çekerek şöyle konuştu:
"Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı ile gençlerimizi geleceğin kritik teknolojilerinde bilimsel üretimin merkezine taşıyacak, araştırma üniversitelerimizin kapasitesini ülkemizin stratejik hedefleriyle daha güçlü biçimde buluşturacağız."
Küresel rekabette teknolojiye sahip olmanın yeterli olmadığını, asıl belirleyici unsurun teknolojiyi tasarlayacak, geliştirecek ve daha ileriye taşıyacak nitelikli insan kaynağı olduğunu vurgulayan Özvar, Türkiye'nin stratejik alanlardaki iddiasının bu alanlarda yetiştirilecek nitelikli insan kaynağıyla güçlendirileceğini ifade etti.
Özvar, şu değerlendirmede bulundu:
"Türkiye'nin stratejik alanlardaki iddiasını, bu alanlarda yetiştireceğimiz nitelikli insan kaynağıyla güçlendireceğiz."
Savunma sanayisindeki başarı örnek gösterildi
Türkiye’nin savunma sanayisinde son yıllarda ortaya koyduğu başarının arkasındaki en önemli unsurlardan birinin yetişmiş insan gücü olduğuna dikkati çeken Özvar, stratejik teknolojilerde de benzer bir insan kaynağı yapılanmasının hedeflendiğini belirtti.
Özvar, şöyle devam etti:
"Savunma sanayiinde kendi mühendislerimize, bilim insanlarımıza ve gençlerimizin kabiliyetine güvenerek gerçekleştirdiğimiz büyük dönüşümü şimdi yapay zekaya, siber güvenliğe, çip teknolojilerine ve geleceğin diğer kritik alanlarına taşıyoruz. Hedefimiz, yalnızca bugünün ihtiyacını karşılamak değil önümüzdeki 10, 20 yılın teknolojilerini geliştirecek bilim insanlarını bugünden yetiştirmektir."
Bu kapsamda programın yalnızca mevcut insan kaynağı ihtiyacına cevap vermesi değil, önümüzdeki 10 ve 20 yılın kritik teknolojilerini geliştirecek bilim insanlarının bugünden yetiştirilmesi hedefleniyor.
Üniversitelerde üretilen bilgi teknolojiye ve ürüne dönüşecek
Özvar, üniversitelerde üretilen bilginin yalnızca laboratuvarlarda veya akademik yayınlarda kalmasını istemediklerini belirterek, araştırma çıktılarının teknolojiye ve ekonomik değere dönüşmesinin önemine işaret etti.
YÖK Başkanı Özvar, şu ifadeleri kullandı:
"Bilginin teknolojiye, ürüne, patente ve ekonomik değere dönüşmesini istiyoruz. Bunun temel şartı güçlü ve nitelikli insan kaynağıdır. Bu programla gençlerimizi stratejik alanlara yönlendirirken aynı zamanda ülkemizin araştırma ve yenilik kapasitesini de büyüteceğiz."
Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı ile genç araştırmacıların doktora eğitimi, bilimsel araştırma ve akademik istihdam süreçlerinin aynı çatı altında buluşturulması hedeflenirken, özellikle yapay zeka, siber güvenlik, bilişim ve donanım gibi kritik teknoloji alanlarında uzun vadeli insan kaynağı oluşturulması amaçlanıyor.
