Körfez’de Savaş Altın Ticaretini Durdurdu: Türk Mücevher Sektöründen “Altını İstanbul’a Çekelim” Çağrısı 💰⚠️

Orta Doğu’da yaşanan savaş ve artan jeopolitik gerilimler küresel altın ticaretini doğrudan etkilerken, özellikle Körfez bölgesinde ticaret neredeyse durma noktasına geldi. Bölgenin en büyük altın ticaret merkezlerinden biri olan Dubai’de alım satımın durması fiyatları aşağı çekerken, Türkiye’de ise altın kotası nedeniyle fiyatların dünya piyasasına göre çok daha pahalı olduğu belirtiliyor.

Türk mücevher sektörü temsilcileri ise ortaya çıkan bu durumun doğru politikalarla Türkiye için önemli bir ekonomik fırsata dönüşebileceğini ifade ediyor. Sektör temsilcileri, yapılacak düzenlemelerle küresel altın ticaretinin bir bölümünün İstanbul’a kaydırılabileceğini savunuyor. 🌍

Altın Ticaretinin Kalbi Dubai’de Durma Noktasında 🏙️

Mücevher İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Ayhan Güner, düzenlediği basın toplantısında İran savaşı ve bölgedeki güvenlik risklerinin mücevher sektörüne etkilerini değerlendirdi.

Güner’in verdiği bilgilere göre Dubai dünya altın ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştiği önemli bir merkez konumunda bulunuyor. Ancak bölgede yaşanan savaş ve güvenlik riskleri nedeniyle lojistik ağların sekteye uğraması, uçuşların ve ticari hareketliliğin azalması altın ticaretini neredeyse tamamen durdurdu.

Bölgedeki belirsizlik o kadar büyük ki, bazı ülkelerde bulunan insanların bile ülkelerine dönmekte zorlandığı belirtiliyor. Bu durum ticari faaliyetleri ciddi şekilde sınırlarken, küresel mücevher piyasasında da dalgalanmalara neden oluyor. ⚠️

Dubai’de Altın Ucuzladı Ama Alıcı Yok 📉

Savaşın etkisiyle Dubai’de altın fiyatları dünya fiyatlarının altına düşmüş durumda. Ancak ticari faaliyetlerin durması nedeniyle piyasada alıcı bulunamadığı ifade ediliyor.

Normal koşullarda Dubai, Afrika’dan gelen altının önemli bir bölümünün ticaretinin yapıldığı bir merkez olarak biliniyor. Bölgeye gelen altınlar gümrükte beyan edilerek piyasaya giriyor ve ticari işlemler gerçekleştiriliyor.

Ancak mevcut savaş ortamı nedeniyle Dubai’ye seyahatlerin azalması ve ticaret yollarının aksaması bu sistemin işlemesini zorlaştırıyor. Sektör temsilcileri, bu durumun en az 6 ay boyunca Dubai’de ticari hareketliliği ciddi şekilde sınırlayabileceğini öngörüyor. ⏳

Türkiye İçin Büyük Bir Fırsat Doğabilir 🇹🇷

Sektör temsilcileri yaşanan kriz ortamının doğru politikalarla Türkiye için fırsata dönüşebileceğini düşünüyor.

Ayhan Güner’e göre Dubai’de uygulanan sistemin Türkiye’de hayata geçirilmesi halinde İstanbul’un küresel altın ticaretinde çok daha güçlü bir merkez haline gelmesi mümkün.

Güner, özellikle Laleli piyasasının bu modelle büyük bir ticaret merkezi haline gelebileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

• Dubai’deki altın ticaret sistemi Türkiye’ye uyarlanabilir

• Körfez’e gidemeyen yatırımcı ve tüccarlar İstanbul’a yönlendirilebilir

• Ticari düzenlemeler yapılırsa 25-30 milyar dolarlık bir ticaret hacmi oluşabilir

Bu nedenle sektör temsilcileri altın kotasının kaldırılması ve vergilerin yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor. 🚀

Türkiye’nin Mücevher İhracatında Bölgenin Önemi 📊

Türkiye’nin mücevher ihracatında Orta Doğu ve Körfez bölgesinin payı oldukça büyük.

2025 yılı verilerine göre:

• Türkiye’nin toplam mücevher ihracatı 7 milyar 905 milyon dolar

• Bunun 3 milyar 384 milyon doları, yani %42,8’i, savaşın etkilediği 18 bölge ülkesine yapılıyor

Bu nedenle bölgede yaşanan siyasi ve askeri gelişmeler, Türkiye’nin mücevher ihracatını doğrudan etkileyen önemli faktörlerden biri olarak görülüyor. 📉

Altın Kotası Sektörü Zorluyor ⚠️

Sektör temsilcilerine göre Türkiye’de uygulanan altın kotası, hem ihracatı hem de üretim kapasitesini olumsuz etkiliyor.

Güner’in açıklamasına göre kotanın uygulanmasıyla birlikte:

• Mücevher sektöründe kapasite kullanım oranı yüzde 50’nin altına düştü

• Sektörde çalışan sayısı önemli ölçüde azaldı

• Daha önce planlanan 100 bin yeni istihdam hedefi gerçekleşemedi

Sektörde bir dönem 250 binin üzerinde kişi istihdam edilirken, kota uygulamasının ardından bu sayıda ciddi gerileme yaşandığı belirtiliyor. 👷‍♂️

Elmas ve Pırlanta Üretimine Vergi Tartışması 💎

Sektörün gündemindeki bir diğer önemli konu ise üretimde kullanılacak ham elmasa getirilecek yüzde 20 Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) düzenlemesi.

Halihazırda Türkiye’de pırlantalı mücevher ithalatında yüzde 47,5 oranında vergi bulunuyor. Bu nedenle sektör temsilcileri yeni verginin eklenmesi halinde üretimin ciddi zarar göreceğini ifade ediyor.

Sektör temsilcilerine göre üretimde kullanılan hammaddelerin vergilendirilmesi:

• üretim maliyetlerini artırıyor

• ihracatı zayıflatıyor

• kayıt dışı ticareti teşvik ediyor

Bu nedenle söz konusu verginin özellikle savaş ve küresel belirsizlik ortamında ertelenmesi gerektiği dile getiriliyor. ⚖️

Turizm ve Mücevher Satışları da Etkilenebilir 🏨

Türkiye’de pırlantalı mücevher satışlarının önemli bir bölümü turizm sektörüne bağlı.

Sektör verilerine göre Türkiye’de satılan pırlantalı mücevherlerin yaklaşık yüzde 25’i turistlere satılıyor. Özellikle Antalya gibi turizm merkezlerinde beş yıldızlı oteller içinde faaliyet gösteren mücevher mağazaları büyük satış hacmine sahip.

Ancak üretim maliyetlerinin artması ve vergilerin yükselmesi halinde:

• turistlere satışların azalabileceği

• mücevher alışverişinin yurt dışına kayabileceği

• Türkiye’nin rekabet gücünün düşebileceği

uyarısı yapılıyor. 📉

İç ve Dış Piyasada Fiyat Farkı Büyüyor 💰

Altın kotası nedeniyle Türkiye’de altın fiyatları ile dünya piyasaları arasında ciddi bir fark oluştuğu belirtiliyor.

Sektör temsilcilerine göre:

• Türkiye’de altının kilosu

• dünya fiyatlarının 5 bin ila 6 bin dolar üzerinde

• bazı dönemlerde ise 10 bin dolara kadar daha pahalı

Bu farkın kaçakçılığı artırdığı ve sektörün rekabet gücünü zayıflattığı ifade ediliyor. ⚠️

Kuyumculuk Sektöründe Denetim Çağrısı 🔍

Son dönemde artan kuyumcu soygunlarına da değinen sektör temsilcileri, kuyumculuk sektöründe daha sıkı düzenlemeler ve denetimler yapılması gerektiğini vurguluyor.

Özellikle:

• her yerde kuyumcu açılmasının engellenmesi

• güvenlik standartlarının artırılması

• ürün ayarlarının sıkı şekilde denetlenmesi

gerektiği belirtiliyor.

Dubai’de uygulanan sistemde, ürünlerin laboratuvar testlerinden geçirilerek ayıp veya yanlış ayar tespit edilmesi halinde mağazaların kapatılabildiği ifade ediliyor. Benzer bir sistemin Türkiye’de uygulanmasının sektör güvenilirliğini artırabileceği belirtiliyor. 🧪