Güneydoğu’dan 7 Ayda 2,2 Milyar Dolarlık Hububat İhracatı

Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü ihracatını yüzde 7,4 artırdı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektöründeki ihracatı, 2026 yılının ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,4 artarak 2,2 milyar dolara ulaştı. Sektör, bölgenin toplam ihracatında önemli bir ağırlık oluştururken, Türkiye'nin hububat ihracatındaki payıyla da dikkat çekti.

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birliklerinden yapılan açıklamaya göre, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörü bölge ihracatının yüzde 30,8'ini tek başına gerçekleştirdi. Sektörün Türkiye genelindeki hububat dış satımındaki payı ise yüzde 31,4 olarak kayıtlara geçti.

Bu rakamlar, Güneydoğu Anadolu'nun yalnızca bölgesel ölçekte değil, Türkiye'nin tarım ve gıda ürünleri ihracatında da önemli bir merkez konumunda bulunduğunu ortaya koydu.

7 ayda 2,5 milyon tonun üzerinde ürün ihraç edildi

Güneydoğu Anadolu'dan yılın ilk 7 ayında gerçekleştirilen ihracatın miktarı da sektörün üretim ve tedarik kapasitesini ortaya koydu.

Ocak-temmuz döneminde 2,5 milyon tonun üzerinde hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihraç edildi.

İhraç edilen ürünler arasında özellikle makarna, buğday unu ve ayçiçeği yağı öne çıktı. Bölgeden gerçekleştirilen ihracatın:

• Yaklaşık 736 bin tonunu makarna

• 467 bin tonunu buğday unu

• 280 bin tonunu ayçiçeği yağı

oluşturdu.

Bu tablo, Güneydoğu Anadolu'nun özellikle işlenmiş gıda ürünlerinde sahip olduğu üretim ve ihracat kapasitesinin boyutunu gösterdi.

Ayçiçeği yağı ve makarna ihracatında güçlü artış

Sektörün en fazla ihracat geliri elde ettiği ürün ayçiçeği yağı oldu.

Ayçiçeği yağı ihracatından elde edilen gelir, yılın ilk 7 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26,4 artarak 461,5 milyon dolara yükseldi.

Makarna ihracatında da dikkat çekici bir artış yaşandı. Bölgenin makarna dış satımından elde ettiği gelir yüzde 14,1 artışla 394,1 milyon dolara ulaştı.

Bu iki ürün, Güneydoğu Anadolu'nun katma değerli gıda ihracatındaki güçlü konumunu koruduğunu gösteren başlıca ürün grupları arasında yer aldı.

Özellikle makarna ve ayçiçeği yağı gibi ürünlerde elde edilen yüksek ihracat gelirleri, bölgedeki üretim altyapısının yanı sıra işleme, paketleme, lojistik ve uluslararası pazarlara erişim kapasitesinin de önemini ortaya koydu.

Orta Doğu ve Afrika ihracatın merkezinde

Güneydoğu Anadolu'nun hububat ve gıda ürünleri ihracatında yakın coğrafyadaki pazarlar önemli rol oynamaya devam etti.

Sektörün en büyük ihracat pazarı Orta Doğu oldu. Bölgeden Orta Doğu ülkelerine gerçekleştirilen hububat ve mamulleri ihracatı 900 milyon doların üzerine çıktı.

Afrika pazarı da ihracat artışının dikkat çektiği bölgelerden biri oldu. Güneydoğu Anadolu'nun Afrika'ya gerçekleştirdiği sektör ihracatı yüzde 22,4 artarak 775,5 milyon dolara ulaştı.

Böylece Orta Doğu ve Afrika, Güneydoğu Anadolu'nun hububat ve gıda ürünleri ihracatında en önemli pazar grupları arasında yer aldı.

Kadooğlu: “Üretimden lojistiğe kadar tüm süreçleri yakından takip ediyoruz”

TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, sektörün ihracat performansına ilişkin değerlendirmesinde, uluslararası rekabet gücünün korunmasının önemine dikkat çekti.

Kadooğlu, bölgenin özellikle yakın coğrafyanın gıda arz güvenliğinde önemli bir rol üstlendiğini belirterek, üretimden lojistiğe kadar tüm süreçlerin yakından takip edildiğini ifade etti.

“Sektörün uluslararası rekabet gücünün korunması ve yakın coğrafyanın gıda arz güvenliğinin sağlanması amacıyla üretimden lojistiğe kadar tüm süreçleri yakından takip ediyoruz.”

Kadooğlu'nun değerlendirmesinde, ihracatın yalnızca üretim kapasitesine bağlı olmadığı, tedarik zincirinin kesintisiz işlemesi ve lojistik maliyetlerin rekabetçi seviyelerde tutulmasının da kritik önem taşıdığı vurgulandı.

Navlun maliyetleri bölgenin rekabet gücünü etkiliyor

Güneydoğu Anadolu'nun önemli ihracat başarılarına karşın, bölgenin limanlara uzaklığı lojistik açıdan önemli bir dezavantaj oluşturuyor.

Kadooğlu, ürün tedarik zincirinin kesintiye uğramamasının ve ihracatın sürdürülebilirliğinin önemine işaret etti.

Bölgenin limanlara uzaklığından kaynaklanan navlun dezavantajının azaltılması gerektiğine dikkat çeken Kadooğlu, devlet desteklerinin daha etkin kullanılmasının da hedef pazarlardaki rekabet gücüne katkı sağlayacağını belirtti.

“Bölgenin limanlara uzaklığından kaynaklanan navlun dezavantajını azaltacak ve devlet desteklerinin etkinliğini artıracak politikalar, hedef pazarlardaki rekabet gücümüze katkı sağlayacaktır.”

Bu kapsamda lojistik maliyetlerin düşürülmesi, ihracat desteklerinin etkinleştirilmesi ve tedarik zincirinin sürdürülebilir hale getirilmesi, bölge ihracatçılarının önümüzdeki dönemdeki rekabet gücü açısından kritik başlıklar arasında öne çıkıyor.

Güneydoğu'nun gıda ihracatındaki ağırlığı güçleniyor

2,2 milyar dolarlık ihracat hacmi, 2,5 milyon tonun üzerindeki ürün sevkiyatı ve Türkiye'nin toplam hububat ihracatındaki yüzde 31,4'lük pay, Güneydoğu Anadolu'nun gıda sektöründeki stratejik konumunu bir kez daha ortaya koydu.

Ayçiçeği yağı ve makarna gibi yüksek ihracat gelirine sahip ürünlerdeki çift haneli büyüme, sektörün dış pazarlardaki talebini koruduğunu gösterirken, özellikle Afrika pazarında kaydedilen yüzde 22,4'lük artış yeni ihracat fırsatlarının da devam ettiğine işaret etti.

Bölgenin üretim gücünün lojistik altyapı ve ihracat destekleriyle daha fazla desteklenmesi halinde, Güneydoğu Anadolu'nun hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihracatındaki ağırlığının daha da artması bekleniyor.