🫒 Türkiye Zeytin ve Zeytinyağı Sektöründe İhracat İlk Yarıda Yüzde 30 Geriledi, Yeni Sezonda Rekolte Beklentisi Yükseldi

🌿 Sofralık zeytin üretiminde dünyanın bir numarası, zeytinyağı üretiminde ise ikinci sırada bulunan Türkiye, 2026 yılının ilk yarısında ihracatta önemli bir daralma yaşadı. Küresel iklim krizinin rekolte üzerindeki olumsuz etkileri, yükselen üretim maliyetleri, ihracat kısıtlamaları ve uluslararası talepteki zayıflama sektörün performansını aşağı çekti.

📈 Buna rağmen sektör temsilcileri, yeni sezonda beklenen yüksek rekolteyle birlikte ihracatta yeniden güçlü bir yükseliş yakalanabileceğine inanıyor. Sektörün hedefinde ise markalı ihracatın artırılması, dijital takip sistemlerinin kurulması ve veri odaklı yönetim anlayışının yaygınlaştırılması bulunuyor.

📊 2026'nın İlk Yarısında Zeytin ve Zeytinyağı İhracatı 187 Milyon Dolar Oldu

🫒 Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Emre Uygun, sektörün ilk altı aylık performansını değerlendirerek önemli verileri paylaştı.

Başkan Uygun;

"2026 yılının ilk altı ayında Türkiye geneli zeytin ve zeytinyağı sektör ihracatımız miktar bazında yaklaşık 59 bin ton, değer bazında ise 187 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre toplam sektör ihracatımızda miktar ve değer bazında yüzde 30 oranında bir gerileme yaşanmıştır. Bu gerilemenin temelinde, küresel ölçekte yaşanan iklim krizlerinin rekolte üzerindeki olumsuz yansımaları, artan üretim maliyetleri, geçmiş dönemlerde uygulanan ihracat kısıtlamalarının pazar payımızda yarattığı etkiler ve uluslararası piyasalardaki genel talep daralmaları yatmaktadır." diye konuştu.

📉 Yüzde 30'luk ihracat kaybı, sektör açısından dikkat çeken en önemli gelişmelerden biri olarak öne çıktı.

⚫ Siyah Zeytin İhracatında Gerileme Yaşandı

🫒 Siyah zeytin ihracatına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Emre Uygun, şu bilgileri paylaştı:

"Siyah zeytin ihracatının miktar bazında yüzde 13 azalışla 33 bin ton, değer bazında ise yüzde 7 azalışla 88 milyon dolar seviyesinde gerçekleştiğini" açıkladı.

Bu veriler, siyah zeytin ihracatının değer olarak görece daha dirençli kaldığını ancak miktar bazında düşüş yaşandığını ortaya koydu.

🟢 Yeşil Zeytin İhracatında da Düşüş Devam Ediyor

📦 Emre Uygun açıklamalarını şöyle sürdürdü:

"Yeşil zeytin ihracatımız ise miktar bazında yüzde 22 azalışla 9 bin 780 ton, değer bazında yüzde 15 azalışla 28 milyon dolar olarak kaydedilmiştir."

Yeşil zeytin ihracatındaki düşüşün de sektörün genel performansını aşağı çeken unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.

🫒 En Büyük Daralma Zeytinyağı İhracatında Yaşandı

📉 Sektörde en sert gerileme ise zeytinyağında görüldü.

Başkan Uygun açıklamasında;

"En belirgin daralma zeytinyağı ihracatımızda yaşanmış; miktar bazında yüzde 52 azalışla yaklaşık 11 bin ton ihracat yapılırken, bu ürün grubundan elde edilen döviz geliri yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesinde kalmıştır. Prina yağı ihracatımız ise yüzde 50 azalışla 5 bin 21 ton olmuş, 14 milyon dolar gelir elde edilmiştir." ifadelerini kullandı.

⚠️ Özellikle zeytinyağındaki yüzde 52'lik ihracat kaybı, sektörün en kritik sorunlarından biri olarak değerlendiriliyor.

🌱 Yeni Sezonda Yüksek Rekolte Beklentisi Sektöre Umut Veriyor

🌿 Önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerin olumlu olduğunu belirten Emre Uygun, üretimde güçlü bir sezon beklendiğini söyledi.

Başkan Uygun;

"Mevcut görünüm, zeytin ve zeytinyağında yüksek bir rekolteye ve daha güçlü bir üretim sürecine işaret etmektedir. Bu tablo, ülkemizin sahip olduğu kapasiteyi etkin değerlendirmesi, pazarlarda sürekliliği sağlaması ve Türk ürünlerinin uluslararası konumunu güçlendirmesi açısından önemli bir fırsat sunmaktadır. Bu nedenle yeni sezonda üretim gücümüzü doğru pazarlama stratejileri, öngörülebilir politikalar ve güçlü tanıtım faaliyetleriyle desteklememiz büyük önem taşımaktadır." diye konuştu.

📈 Beklenen yüksek rekoltenin, ihracatta yeniden güçlü bir ivme oluşturması hedefleniyor.

🚀 Markalı İhracat ve Devlet Destekleri Ön Plana Çıkıyor

🛒 Emre Uygun, sektörün rekabet gücünü artırmak için ihracat desteklerinin yeniden devreye alınmasının önemine dikkat çekti.

Başkan Uygun;

"Sektörümüzün geleceği açısından rekabet gücümüzü koruyabilmemiz ve hedeflerimize ulaşabilmemiz adına bazı başlıkların ivedilikle çözüme kavuşturulması gerektiğine inanıyoruz. Öncelikle, markalı ürünlerle doğrudan nihai tüketiciye ulaşmamız ve rafta kalıcı olabilmemiz için geçmişte uygulanan ihracat desteklerinin yeniden devreye alınması şarttır. Çünkü küresel rakiplerimizle eşit şartlarda rekabet edebilmemiz, ancak devletimizin sağlayacağı bu güçlü destek mekanizmalarıyla mümkündür." dedi.

🎯 Katma değerli ve markalı ihracat, sektörün öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

🇪🇺 AB Kotası ve Birleşik Krallık Pazarı Sektörün Öncelikli Gündeminde

🌍 Avrupa Birliği'nin uyguladığı kota sisteminin sektörü olumsuz etkilediğini belirten Uygun şu değerlendirmeyi yaptı:

"Güncellenecek Gümrük Birliği sürecinde, zeytinyağımıza en az 60 bin tonluk gümrüksüz kota tahsis edilmesi sektörümüz için hayati önem taşımaktadır. Aynı şekilde, Birleşik Krallık ile yürütülen Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerinde zeytin ve zeytinyağı mutlaka stratejik ürün statüsünde değerlendirilmelidir."

📌 60 bin tonluk gümrüksüz kota talebi, sektörün Avrupa pazarındaki rekabet gücü açısından kritik görülüyor.

💻 Bornova Enstitüsü ile Dijital Takip Sistemi Geliyor

📡 Emre Uygun, sektörün geleceği için en önemli adımlardan birinin veri odaklı yönetim modeli olduğunu vurguladı.

Başkan Uygun hedeflerini şu sözlerle anlattı:

"Yaklaşmakta olan büyük üretim dalgasını geleneksel tahminler yerine teknolojinin ışığında, kesin verilerle yönetebilmektir."

Bu kapsamda;

"Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile bir araya gelerek ilk önemli adımı atmış bulunmaktayız. Enstitümüzün köklü kurumsal birikimiyle yürüttüğümüz verimli istişarelerde, tıpkı İspanya örneğinde olduğu gibi tarladan sıkım tesisine, depolardan ambalaja kadar uzanan tüm süreci şeffaf bir şekilde izleyebileceğimiz entegre bir 'Çevrimiçi Zeytinyağı Üretim Takip Sistemi'nin kurgulanması üzerine mutabık kaldık." dedi.

🌐 Dijital üretim takip sistemi, sektörün geleceğinde önemli bir dönüşüm sağlayacak.

📈 Veri Odaklı Yönetimle Kayıt Dışılık Azalacak

📊 Dijital altyapının sağlayacağı avantajlara değinen Emre Uygun;

"Gerçek stok miktarları anlık izlenebilecek ve böylece ani fiyat dalgalanmalarına karşı yasaklayıcı değil, tamamen veri odaklı ve öngörülebilir politikalar geliştirilebilecektir." diyerek sözlerini tamamladı.

✅ Böylece;

• 📦 Gerçek stok verileri anlık takip edilecek.

• 📊 Kayıt dışılık azaltılacak.

• 📈 Fiyat dalgalanmaları daha sağlıklı yönetilecek.

• 🌍 Türk zeytin ve zeytinyağı sektörü küresel rekabette daha güçlü hale gelecek.