GEKİS Dönemi Kars’tan Başladı: Türkiye’de Hayvanların Dijital Kimlik Dönemi Başlıyor
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Kars'ta düzenlenen programda Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi'nin (GEKİS) tanıtımını gerçekleştirdi. Yeni sistemle birlikte plastik kulak küpeleri yerine elektronik takip altyapısına geçilirken, hayvanların doğumundan başlayarak aşı, sağlık, hareket, satış ve kesim süreçlerinin güvenli şekilde elektronik ortamda takip edilmesi hedefleniyor.
GEKİS'in İlk Uygulama Noktası Kars Oldu
Bakan Yumaklı programda yaptığı konuşmada, projenin ilk uygulama noktası olarak Kars'ı özellikle seçtiklerini belirterek, buranın Türkiye'deki hayvancılık sektörünün en güçlü ve önemli bayrak kenti olduğunu söyledi.
Türkiye'nin tarımsal üretimde önemli bir konumda bulunduğunu vurgulayan Yumaklı, Dünya Bankası verilerine göre Türkiye'nin tarım arazisi büyüklüğünde dünyada 33'üncü, ekilebilir tarım arazisi bakımından ise 14'üncü sırada yer aldığını belirtti.
Geçen yıl kuraklık ve zirai dona rağmen 83 milyar doların üzerinde tarımsal hasıla elde edildiğini dile getiren Yumaklı, "Tarımsal hasılada Avrupa'da birinci, dünyada yedinci sıradayız. Bu başarı üreticimizin emeği ve toprağına sahip çıkması sayesinde mümkün oluyor." ifadelerini kullandı.
Hayvancılığa Son 24 Yılda 654 Milyar Liralık Kaynak Aktarıldı
Hayvancılığı stratejik bir sektör olarak gördüklerini belirten Yumaklı, son 24 yılda hayvancılık sektörüne aktardıkları kaynağın 654 milyar lira olduğunu anlattı.
Hayvancılık Yol Haritası'nın kararlılıkla uygulandığını ifade eden Yumaklı, 2023 Aralık ayından bu yana büyükbaş hayvan varlığının yüzde 7, küçükbaş hayvan varlığının ise yüzde 11 arttığını kaydetti.
Bu artışların hayvancılık sektörünün üretim kapasitesi açısından önem taşıdığına dikkat çekilirken, yeni elektronik takip sistemiyle birlikte Türkiye'nin sahip olduğu hayvan varlığının daha güvenli ve kapsamlı biçimde izlenmesi amaçlanıyor.
Her Hayvanın Artık Dijital Bir Kimliği Olacak
Yeni sistemle birlikte plastik kulak küpeleri yerine elektronik takip altyapısına geçildiğini anlatan Bakan Yumaklı, şöyle devam etti:
"GEKİS sayesinde, artık her hayvanın dijital bir kimliği olacak. Doğumundan başlayıp aşıları, sağlık kayıtları, hareketleri, satış ve kesim süreçleri güvenli şekilde elektronik ortamda takip edilecek. Bu sistem basit bir küpenin ötesinde güvenli kayıt, güçlü takip ve sağlıklı üretimin adı olacak. Böylece hayvan hastalıklarına çok daha hızlı müdahale edebileceğiz, salgın risklerini daha etkin yöneteceğiz. Sahte ve kayıp küpe sorununu da büyük ölçüde ortadan kaldıracağız."
GEKİS ile hayvanların yalnızca kimlik bilgilerinin değil, doğumdan itibaren tüm yaşam döngüsünün elektronik ortamda takip edilmesi hedefleniyor. Sistem sayesinde hayvanların sağlık ve hareket bilgilerinin daha güvenli şekilde kayıt altına alınması, hastalıkların izlenmesi ve olası salgınlara daha hızlı müdahale edilmesi amaçlanıyor.
Bunun yanında sahte ve kayıp küpe sorununun büyük ölçüde ortadan kaldırılması, hayvancılık sektöründe kayıtlılığın güçlendirilmesi ve denetim mekanizmalarının daha etkin hale getirilmesi bekleniyor.
GEKİS Üreticinin İşini Kolaylaştıracak
Yumaklı, sistemin üreticilerin işini kolaylaştıracağını, devletin denetim gücünü artıracağını ve tüketicilere daha güvenilir gıda sunulmasına katkı sağlayacağını, bu yeni dönemi de Kars'tan başlattıklarını söyledi.
Yeni elektronik takip altyapısının hayvancılık sektöründe hem üretici hem de kamu açısından önemli bir dönüşüm sağlaması hedefleniyor. Hayvanlara ilişkin kayıtların elektronik ortamda tutulmasıyla birlikte üretim süreçlerinin daha yakından izlenmesi ve gerekli müdahalelerin daha hızlı yapılabilmesi amaçlanıyor.
Türkiye'de 17 Milyondan Fazla Büyükbaş Hayvan Bulunuyor
Türkiye'de 17 milyondan fazla büyükbaş hayvan bulunduğunu belirten Yumaklı, bu hayvanların ekonomik değerinin 1,5 trilyon liranın üzerinde olduğunu ifade etti.
Bu hayvanlardan yılda 1 milyon 313 bin ton sığır eti ve 20 milyon tonun üzerinde inek sütü elde edildiğini aktaran Bakan Yumaklı, bunun yıllık ekonomik karşılığının yaklaşık 1,2 trilyon lira olduğunu, bu varlığın ve üretimin bugüne kadar büyük ölçüde fiziksel yöntemlerle takip edildiğini kaydetti.
Türkiye'nin sahip olduğu büyükbaş hayvan varlığı, et ve süt üretimi açısından ülke ekonomisi için önemli bir ekonomik değer oluşturuyor. GEKİS ile birlikte bu büyük ekonomik değerin daha güvenli, düzenli ve dijital bir altyapıyla takip edilmesi hedefleniyor.
Hayvancılıkta Yeni Dönem: Güvenli Elektronik Kimlik
Bugün ise bu büyük değeri güvenli elektronik kimlik sistemiyle dijital olarak takip edebilecek yeni bir döneme geçtiklerini işaret ederek, GEKİS'in yalnızca teknolojik bir yenilik olmadığını vurgulayan Yumaklı, sistem sayesinde hastalık ve kayıpların azalacağını, kayıtlılığın güçleneceğini, ıslah çalışmalarının daha başarılı yürütüleceğini, süt veriminin artacağını, buzağı kayıplarının azalacağını ve desteklemelerin doğru hayvana ulaştırılacağını söyledi.
Bu yönüyle GEKİS, hayvanların yalnızca elektronik ortamda tanımlanmasını sağlayan bir uygulama olmanın ötesinde, hayvancılık sektöründeki kayıt, takip, sağlık, üretim, ıslah ve destekleme süreçlerini daha etkin hale getirmeyi amaçlayan bir altyapı olarak öne çıkıyor.
Sistemde elde edilecek verilerin daha düzenli ve güvenilir hale gelmesiyle birlikte hayvancılıkla ilgili karar alma süreçlerinin de daha sağlıklı yürütülmesi hedefleniyor.
Yüzde 1'lik Verim Artışı 12 Milyar Liralık Üretim Demek
Yüzde 1'lik bir verim artışının bile yıllık 12 milyar liralık üretimin ülkede kalması anlamına geldiğini belirten Yumaklı, yapılan işi, bugün Türkiye'nin pırıl pırıl genç mühendislerinin ülkeyi getirmiş olduğu noktanın kazancı olarak anlattı.
Bu kapsamda elektronik takip sisteminden elde edilecek verilerin, hayvancılıkta verimliliğin artırılması ve kayıpların azaltılması açısından önemli bir potansiyel taşıdığı vurgulanıyor.
GEKİS ile Hayvan Hastalıklarına Daha Hızlı Müdahale Edilecek
GEKİS'in en önemli hedeflerinden biri de hayvan hastalıklarının daha hızlı tespit edilmesi ve salgın risklerinin daha etkin yönetilmesi olacak.
Hayvanların hareketlerinin, sağlık kayıtlarının ve aşı bilgilerinin elektronik ortamda takip edilmesi sayesinde hastalıkların yayılımına ilişkin daha hızlı ve kapsamlı değerlendirmeler yapılabilecek.
Bunun yanında kayıpların azaltılması, kayıtlılığın güçlendirilmesi, ıslah çalışmalarının daha başarılı yürütülmesi, süt veriminin artırılması ve buzağı kayıplarının azaltılması sistemin sağlayacağı katkılar arasında gösteriliyor.
Yapay Zeka Çağında Verinin Önemi
Yapay zeka çağından söz ederken yapay zekanın kendisine sunulan veri ne kadar sağlıklıysa, ne kadar uygulanabilirse o kadar etkili sonuçlar verdiğini ifade eden Yumaklı, şöyle konuştu:
"Eğer sağlıklı bir veriniz yoksa, kayıt kuyudatınız yoksa teknolojiler bile istediğiniz sonucu vermez. Dolayısıyla bu yapay zeka çağında bu sistemle birlikte elde edeceğimiz verilerin işlenmesi ile beraber daha sağlıklı, daha hızlı ve daha uygulanabilir kararları inşallah hayata geçirmiş olacağız"
Bakan Yumaklı'nın açıklamalarında, GEKİS ile oluşturulacak güvenilir ve kapsamlı veri altyapısının, gelecekte yapay zeka ve diğer teknolojik uygulamalardan daha etkin şekilde yararlanılması açısından da önem taşıdığı vurgulandı.
Hayvanlara ilişkin verilerin sağlıklı şekilde kayıt altına alınması, yalnızca mevcut takip ve denetim süreçlerinin güçlendirilmesine değil, aynı zamanda gelecekte bu verilerin farklı teknolojik sistemlerle işlenerek daha hızlı ve uygulanabilir kararların alınmasına da imkan sağlayabilecek.
Desteklemeler Doğru Hayvana Ulaştırılacak
Yumaklı, GEKİS sayesinde desteklemelerin doğru hayvana ulaştırılacağını da belirtti.
Hayvanların güvenli elektronik kimlik sistemi üzerinden takip edilmesiyle birlikte kayıtların daha sağlıklı tutulması ve kamu tarafından sağlanan desteklerin doğru hayvan ve üreticiye ulaştırılması hedefleniyor.
Bu kapsamda elektronik sistemin, hayvancılık sektöründeki kayıtlılığın güçlendirilmesine ve kamu desteklerinin daha etkin şekilde yönetilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Hayvancılığın Büyük Ekonomik Değeri Dijital Olarak Takip Edilecek
Türkiye'de 17 milyondan fazla büyükbaş hayvanın 1,5 trilyon liranın üzerinde ekonomik değere sahip olduğu belirtilirken, bu hayvanlardan elde edilen 1 milyon 313 bin ton sığır eti ve 20 milyon tonun üzerindeki inek sütünün yıllık ekonomik karşılığının yaklaşık 1,2 trilyon lira olduğu ifade edildi.
Bugüne kadar büyük ölçüde fiziksel yöntemlerle takip edilen bu büyük ekonomik değerin, GEKİS ile birlikte güvenli elektronik kimlik sistemi üzerinden dijital olarak takip edilmesi hedefleniyor.
Böylece hayvan varlığının ve üretimin daha güvenli biçimde kayıt altına alınması, hayvancılık sektöründeki verilerin daha sağlıklı şekilde değerlendirilmesi ve karar alma süreçlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
GEKİS Dönemi Kars'tan Başlatıldı
Bakan Yumaklı, projeye desteklerinden dolayı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyih Erdoğan'a, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'e desteklerden dolayı teşekkür etti.
Çalışmanın öncelikle hayvancılık sektörüne sonra da ülkeye ve millete hayırlar getirmesini dileyen Yumaklı, GEKİS ile hayvancılıkta dijital takip dönemini Kars'tan başlattıklarını belirtti.
Daha sonra Bakan Yumaklı, veteriner hekimlerden aldığı bilginin ardından dijital küpleme işlemini başlattı.
GEKİS Nedir?
Güvenli Elektronik Küpe İzleme Sistemi (GEKİS) ile hayvanların dijital bir kimliğe sahip olması ve yaşamları boyunca önemli bilgilerinin elektronik ortamda güvenli şekilde takip edilmesi amaçlanıyor.
Sistem kapsamında hayvanların;
Doğum bilgileri
Aşıları
Sağlık kayıtları
Hareketleri
Satış süreçleri
Kesim süreçleri
elektronik ortamda takip edilecek.
GEKİS ile birlikte hayvan hastalıklarına daha hızlı müdahale edilmesi, salgın risklerinin daha etkin yönetilmesi, sahte ve kayıp küpe sorunlarının azaltılması, kayıtlılığın güçlendirilmesi, ıslah çalışmalarının geliştirilmesi, süt veriminin artırılması, buzağı kayıplarının azaltılması ve desteklemelerin doğru hayvana ulaştırılması hedefleniyor.
Türkiye'de hayvancılıkta dijital takip döneminin ilk uygulaması Kars'tan başlatılırken, GEKİS'in sektörün güvenli kayıt, güçlü takip ve sağlıklı üretim altyapısına katkı sağlaması amaçlanıyor.
